Terra de Soneira · Costa da Morte

Castelo de Vimianzo

Oito séculos de pedra na Costa da Morte. A fortaleza dos Moscoso, asaltada polos irmandiños e viva aínda hoxe.

Ver por dentro · 360° Planifica a túa visita
Século XIII · Entrada de balde
A historia

Símbolo do poder dos Moscoso

Casa forte que medrou ata fortaleza. Cárcere dun arcebispo, botín dunha revolta campesiña e, oito séculos despois, un castelo que segue en pé.

s. XIII
Nace como casa forte da liñaxe dos Mariño de Lobeira, no medio dun val fértil. Cara a 1220 o rei concédella a Pedro Eáns Mariño: máis un centro para administrar a Terra de Soneira que unha fortaleza inexpugnable.
1402
Os documentos falan por primeira vez de «castelo»: a casa forte pasa ás mans do poderoso conde Fadrique de Castro, duque de Arjona.
1425
Os Moscoso —futuros condes de Altamira, coa cabeza de lobo no seu escudo— fanse co dominio. O castelo vólvese símbolo do seu poder sobre a Costa da Morte.
1465
O «rapto de Noia»: Bernal de Moscoso secuestra ao arcebispo de Compostela Alonso de Fonseca II e enciérrao aquí, preso nunha gaiola, durante máis de dous anos.
1467A revolta irmandiña
A Gran Guerra Irmandiña: máis de 80.000 galegos, ao berro de «abaixo as fortalezas!», derruban máis de 130 castelos. Vimianzo queda en ruínas. O pobo contra o poder señorial.
1471
Fonseca II reconstrúeo coa estrutura que hoxe vemos —o anel de pedra— con canteiros do País Vasco e a man de obra dos propios irmandiños, obrigados a erguer o que derrubaron.
1475
Lopo Sánches de Moscoso toma o castelo pola forza e é proclamado primeiro Conde de Altamira. A fortaleza volve á liñaxe do lobo.
s. XVI–XIX
Os condes de Altamira trasládanse á corte castelá. Durante case catro séculos o castelo queda en mans de alcaides e administradores.
1870
A familia Martelo mércao e faino residencia de verán. Dende entón coñécese tamén como «Torres de Martelo».
1965
Un incendio deixa o castelo de novo en ruínas. Pouco despois, a súa última propietaria légao ao Arcebispado de Santiago.
1973
A Deputación da Coruña merca o castelo e emprende unha restauración de case quince anos, con escavacións que sacan á luz a torre primitiva do século XIII.
Hoxe
Monumento vivo: Centro de Interpretación da Costa da Morte, Mostra de Artesanía en Vivo e, cada verán, o Asalto ao Castelo. A mesma pedra, oito séculos despois.

«Derrubado por quen o volveu erguer. A mesma pedra, dúas veces.»

A lenda · A serea dos Mariño

Contan que un Mariño de Lobeira naufragou fronte á illa de Sálvora e foi rescatado por unha serea, Dona Mariña. Da súa unión naceu o apelido —e o escudo— da liñaxe que séculos despois ergueria este castelo.

A lenda · A Cova da Curuxa

Cóntase que Álvaro «O Nigromante», señor de Moscoso, entrou con trinta escudeiros nunha cova buscando tesouros. Dentro atoparon seres estraños e un río inmenso; un aire velenoso apagou as antorchas. De cantos saíron, ningún viviu máis dun ano, e o feiticeiro quedou cego.

A pedra

O anel de pedra

Fonseca II ergueu no século XV o anel de pedra que hoxe vemos: unha planta poligonal irregular, adaptada ao terreo, en granito ben labrado e fiadas regulares. Catro torres, un adarve que as une e un patio de armas no centro.

✦
Torre da homenaxe
A máis alta, ao sur. Domina o acceso e é a única que aínda conserva as ameas orixinais.
✦
Tres torres
De planta rectangular e tellados a catro augas, repartidas polo perímetro.
✦
O adarve
O camiño de ronda que percorre a muralla e comunica todas as torres entre si.
✦
Patio de armas
O espazo central que as torres e os muros delimitan, corazón da fortaleza.
✦
O foso
Un foso profundo rodeaba o castelo por fóra, primeira liña de defensa.
✦
Punta de diamante
As ameas en punta de diamante que coroaban os muros só sobreviven na torre da homenaxe.
Vivo hoxe

Un castelo que aínda respira

Cada verán as murallas énchense de oficios: a Mostra de Artesanía en Vivo «Vivir o Vimianzo» converte a fortaleza en obradoiro.

✦
Encaixe
de Camariñas
✦
Liño
do fío ao tear
✦
Olería
barro e granito
✦
Vidro soprado
ao lume
✦
Palla e cestería
sombreiros e cestos
✦
Coiro e prata
e maquetas de barcos
Artesán traballando no obradoiro do Castelo de Vimianzo
No obradoiro, peza a peza
Cestería de palla e vimbio no Castelo de Vimianzo
Cestería: palla e vimbio
Encaixe de palillos, detalle das mans e os bolillos
Encaixe de palillos, de preto
Palilleiras traballando o encaixe no obradoiro
As palilleiras, no obradoiro
Cerámica pintada a man no obradoiro do castelo
Cerámica pintada a man
O tear, tecendo no obradoiro do Castelo de Vimianzo
O tear, tecendo
Os oficios, en vivo, dentro do castelo.
Os oficios vivos de Vimianzo. Vídeo: Gac3 Costa da Morte.
O Asalto

E unha vez ao ano, os irmandiños volven. O Asalto ao Castelo revive con festa e visitas teatralizadas a noite en que a fortaleza caeu. A historia non se conta: xógase.

Web do festival: asaltoaocastelo.gal →
Game of Fortes

E durante todo o ano, «A ameaza clerical»: unha visita virtual interactiva por códigos QR. Só precisas móbil e auriculares para descubrir os recunchos e segredos do castelo ao longo da súa historia. Unha creación das compañías Limiar e Negro López co Concello.

Por dentro

Camiña pola muralla

Percorre o interior do castelo en 360° antes de vir. Arrastra para mirar en calquera dirección.

Vista 360° de Google Maps · Vídeo: Deputación Provincial da Coruña.
O xogo

Un castelo cunha arcade dentro

Dentro do castelo hai unha máquina recreativa. Non é decoración: dentro corre o Costa da Morte Runner, o videoxogo oficial do territorio. E o propio castelo é un dos seus niveis. Xógao aquí, e despois ven xogalo dentro dos seus muros.

O mesmo castelo, dúas veces: o de pedra e o de píxeles.
Arcade oficial da Costa da Morte co xogo Eustaquio Runner, dentro do Castelo de Vimianzo
A arcade oficial da Costa da Morte, co xogo Eustaquio Runner, instalada dentro do castelo.
Xogar ao Costa da Morte Runner →
Galería

O castelo, de preto

A pedra, o adarve, o patio e o que garda dentro. Preme calquera imaxe para vela grande.

A torre da homenaxe dende o patio do Castelo de Vimianzo
A torre da homenaxe dende o patio
A torre do Castelo de Vimianzo contra o ceo
A torre, contra o ceo da Soneira
O adarve e as ameas do Castelo de Vimianzo
O adarve e as ameas
Tellados e torres do castelo dende o alto
Tellados e torres dende o alto
A porta de entrada ao Castelo de Vimianzo
A porta de entrada
Pasadizo de pedra no interior do castelo
Pasadizo de pedra
Escaleiras que soben ao adarve
Escaleiras ao adarve
Cabaleiro tallado en madeira no Castelo de Vimianzo
O cabaleiro tallado en madeira
Pergamiño histórico do Forte Castelo de Vimianzo
O pergamiño: «Forte Castelo de Vimianzo»
Paneis labrados en pedra
Paneis labrados en pedra
A arcade da Costa da Morte dentro do Castelo de Vimianzo
A arcade da Costa da Morte, dentro do castelo
O videoxogo Costa da Morte Runner correndo na recreativa
O xogo correndo na recreativa
A visita

Ven coñecelo

Entrada

De balde

Aberto a todos os públicos. Grupos (mínimo 7) e visitas guiadas: reserva en turismo@vimianzo.gal.

Horario

Tempada alta (15 xuñ – 15 set + S. Santa)10:30–14 · 16–20:30
Resto do ano10:30–14 · 16–19
Visitas teatralizadasDom. xul–ago · 13 e 17h
PechadoLuns

Pechado tamén 24 dec (tarde), 25 dec, 31 dec (tarde), 1 e 22 xan.

Como chegar

Vimianzo

Terra de Soneira, A Coruña. Tel. 981 716 354.

Abrir en Maps
Xa que estás

Vimianzo non acaba no castelo: hai 11 sitios máis que ver, os obradoiros de artesanía a un paso, e para xantar, o Concello mantén o directorio de restaurantes da vila e da Terra de Soneira.

11 sitios que visitar → Onde comer →
Para levar

O Concello publica os folletos oficiais en PDF. Descárgaos antes de vir: o do castelo e o mapa de Vimianzo caben no móbil e funcionan sen cobertura.

Folleto do castelo (PDF) → Mapa de Vimianzo (PDF) → Máis descargas →

Horarios e obradoiros poden variar. Confirma en vimianzo.gal/turismo.